W serwisie Wyborcza.biz ukazał się artykuł dotyczący reformy Państwowej Inspekcji Pracy oraz nowych uprawnień inspektorów pracy w zakresie badania umów B2B i umów cywilnoprawnych.
Zmiana nie polega na wprowadzeniu nowej definicji stosunku pracy. Ta nadal wynika z art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Kluczowe jest coś innego Państwowa Inspekcja Pracy otrzymuje nowe narzędzie do egzekwowania tej definicji, czyli możliwość stwierdzenia istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej.
W praktyce oznacza to, że inspektorzy pracy będą mogli oceniać, czy relacja formalnie opisana jako B2B, zlecenie albo inna umowa cywilnoprawna nie jest w rzeczywistości wykonywana w warunkach typowych dla stosunku pracy.
Dla przedsiębiorców oznacza to istotną zmianę podejścia do ryzyka zatrudnienia. Nie wystarczy już sama prawidłowo przygotowana umowa. Znaczenie będzie miał rzeczywisty sposób wykonywania współpracy: kto organizuje pracę, kto wyznacza czas i miejsce jej wykonywania, czy wykonawca jest samodzielny, czy ponosi ryzyko gospodarcze oraz czy może świadczyć usługi na rzecz innych podmiotów.
Komentarza eksperckiego do artykułu udzieliła dr Katarzyna Kalata, radca prawny w Kancelarii Kalata, wskazując, że sama umowa B2B lub umowa zlecenia nie obroni cywilnoprawnego modelu współpracy, jeżeli w praktyce sposób wykonywania pracy odpowiada zatrudnieniu pracowniczemu.
Ekspertka zwróciła również uwagę, że ocena PIP powinna obejmować całokształt relacji. Ani sama praca w biurze, ani stała współpraca, ani osobiste wykonywanie zadań nie oznaczają automatycznie etatu. Decydujące znaczenie ma dopiero przewaga cech podporządkowania pracowniczego nad elementami rzeczywistej autonomii kontraktowej.
Reforma PIP wpisuje się także w szerszy model kontroli państwa nad rynkiem pracy. Ustawa przewiduje wymianę danych między PIP, ZUS i KAS, możliwość prowadzenia kontroli zdalnych oraz uzyskania interpretacji indywidualnej Głównego Inspektora Pracy. W efekcie spór o umowę może stać się jednocześnie sporem z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych i rozliczeń podatkowych.
Publikacja pokazuje, dlaczego przedsiębiorcy korzystający z B2B, zleceń i innych form współpracy cywilnoprawnej powinni już teraz zweryfikować nie tylko treść umów, ale przede wszystkim faktyczny model ich wykonywania.
