Dr Katarzyna Kalata dla Oko press wypowiedziała się w kwestii praktyki ZUS polegającej na weryfikacji oraz kwestionowaniu zatrudnienia kobiet, którym przysługuje zasiłek macierzyński.
ZUS coraz częściej kwestionuje zatrudnienie kobiet w ciąży i młodych matek, odmawiając im prawa do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego albo wstrzymując wypłatę już przyznanych świadczeń. W praktyce wygląda to tak, że w ciąży lub tuż po porodzie dowiaduje się nagle, że jej umowa o pracę czy działalność gospodarcza są „pozorne”, a celem miało być „wyłudzenie świadczeń”.
Szczególną uwagę ZUS kieruje na kobiety, u których przed ciążą lub w jej trakcie nastąpiła istotna zmiana sytuacji zawodowej lub wysokości składek. W praktyce weryfikowane są m.in. pracownice, które niedawno zmieniły pracę lub rodzaj umowy. Częstym celem kontroli są też kobiety prowadzące działalność gospodarczą, w szczególności te, które zadeklarowały wyższą podstawę wymiaru składek, a także przedstawicielki wolnych zawodów, specjalistki pracujące zdalnie, w NGO, spółkach czy branżach kreatywnych i IT. Pod lupą ZUS znajdują się również sytuacje, które – w ocenie organu – „nie pasują” do dotychczasowego przebiegu kariery (np. zmiana branży, wykonywanie pracy innej niż sugerowałoby wykształcenie) oraz przypadki intensywnej pracy w ciąży. Innymi słowy, każda aktywna zawodowo kobieta, która przed macierzyństwem podjęła działania zwiększające swoje bezpieczeństwo finansowe, musi liczyć się z ryzykiem szczegółowej kontroli.
Jak podkreśla dr Katarzyna Kalata, nie jest to przypadkowa kumulacja pojedynczych sytuacji, ale widoczny i utrwalony wzrost aktywności ZUS w sprawach o zasiłki chorobowe i macierzyńskie. Potwierdza to, że działania ZUS mają charakter masowy i konsekwentny, a nie jednostkowy. Według mecenas Kalaty, problemem nie jest sama kontrola, ale sposób jej prowadzenia – kobiety, często w ciąży lub tuż po porodzie, są zmuszane do udowadniania, że ich zatrudnienie nie było fikcyjne, a motywem nie było wyłudzenie świadczeń, mimo że korzystały z legalnych mechanizmów zabezpieczenia finansowego.
Niektóre działania ZUS naruszają standardy godnego traktowania obywatela, a wiele spraw opiera się na domniemaniu winy po stronie matek, zamiast na rzetelnej analizie faktów.
Z pełną treścią artykułu możecie Państwo zapoznać się na stronie OKO PRESS.
