Planowane zmiany w przepisach dotyczących zwolnień lekarskich mają istotnie wzmocnić rolę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kontrolowaniu prawidłowości korzystania z L4. Projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zakłada, że utrata prawa do zasiłku chorobowego będzie następować nie tylko w przypadku podjęcia pracy zarobkowej, lecz także każdej aktywności sprzecznej z celem zwolnienia, mogącej wydłużyć proces leczenia czy rekonwalescencji.
Jak wskazuje dr Katarzyna Kalata, radca prawny z Kancelarii Kalata – Projekt doprecyzowuje, kiedy można stracić zasiłek chorobowy – i nie chodzi już tylko o pracę zarobkową, ale również o działania niezgodne z celem L4. Pacjent na zwolnieniu z powodu urazu nie powinien w tym czasie remontować mieszkania czy uczestniczyć w treningach sportowych. Dozwolone pozostaną jednak czynności incydentalne, takie jak podpisanie dokumentu czy krótka wizyta w banku, o ile nie wpływają na proces leczenia.
Nowe przepisy przewidują również możliwość wykonywania pracy u innego pracodawcy podczas zwolnienia lekarskiego, jeśli charakter tej pracy nie koliduje z leczeniem. Choć stanowi to istotną zmianę, jak zauważa dr Kalata – w praktyce jest to jedynie usankcjonowanie rozwiązań od lat stosowanych w orzecznictwie. Problemem pozostaje bowiem nie brak przepisów, lecz sposób ich stosowania – ZUS potrafi kwestionować świadczenia nawet w sytuacjach, gdy aktywność była zgodna z zaleceniem lekarza.
Projekt daje ZUS nowe, szerokie uprawnienia kontrolne: od legitymowania ubezpieczonych, przez żądanie wyjaśnień i dokumentacji medycznej, aż po możliwość kierowania na dodatkowe badania. Kontroli mają podlegać także osoby, które już nie mają tytułu do ubezpieczenia chorobowego, lecz nadal pobierają świadczenia, a także zwolnienia wystawiane na opiekę nad członkiem rodziny.
To kierunek, który ma ograniczyć nadużycia, ale też rodzi pytania o granice ingerencji w prywatność pracowników i proporcjonalność działań wobec ubezpieczonych. Ostateczne znaczenie zmian pokaże dopiero praktyka ich stosowania.
Zachęcamy do przeczytania całego artykułu ➡️ poniżej.
