Dr Katarzyna Kalata, radca prawny i założycielka Kancelarii Kalata, wypowiedziała się na łamach Dziennik Gazeta Prawna na temat nowego projektu ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, opublikowanego na stronach Rządowego Centrum Legislacji.
Nowa wersja projektu wprowadza szereg zmian proceduralnych w porównaniu do wcześniejszych propozycji. Przewidziano m.in. możliwość występowania do Głównego Inspektora Pracy o indywidualne, wiążące interpretacje w zakresie kwalifikacji danego stosunku prawnego jako umowy o pracę, co ma ograniczać ryzyko sankcji po stronie podmiotów stosujących się do takiej interpretacji. Zmieniono również tryb wydawania decyzji przez inspektorów pracy – decyzja o przekształceniu umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę ma być wydawana dopiero w przypadku niewykonania przez pracodawcę wcześniejszego polecenia usunięcia naruszeń.
Projekt zakłada także, że od decyzji inspektora pracy przysługiwać będzie bezpośrednie odwołanie do sądu pracy, a nie – jak przewidywano wcześniej – do organów inspekcji. Doprecyzowano moment nawiązania stosunku pracy, który co do zasady ma następować od dnia wydania decyzji administracyjnej, a nie z mocą wsteczną obejmującą kilkuletnie okresy. Wprowadzono ponadto mechanizm zaliczania składek opłaconych od umów cywilnoprawnych na poczet składek wynikających z umowy o pracę oraz czasowe zwolnienie z odpowiedzialności wykroczeniowej dla pracodawców, którzy w określonym terminie dobrowolnie dostosują się do nowych regulacji.
W swoim komentarzu dr Katarzyna Kalata podkreśliła jednak, że mimo tych zmian, projekt nadal nie rozwiązuje kluczowego problemu systemowego, jakim jest kolizja kompetencji pomiędzy Państwową Inspekcją Pracy, a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Zwróciła uwagę, że projektowane przepisy umożliwiają nadanie jednej decyzji administracyjnej PIP skutków jednocześnie na gruncie prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa podatkowego i ubezpieczenia zdrowotnego, bez wprowadzenia mechanizmów rozstrzygania konfliktów z wcześniejszymi – nawet prawomocnymi – decyzjami ZUS czy orzeczeniami sądów.
Komentarz ten wpisuje się w stałą działalność ekspercką dr Katarzyny Kalaty, koncentrującą się na systemowych skutkach legislacji w obszarze prawa pracy i ubezpieczeń społecznych oraz na ochronie zasady pewności prawa i praw nabytych przedsiębiorców.
