W Dzienniku Gazecie Prawnej ukazał się artykuł dotyczący projektu zmian w Kodeksie postępowania cywilnego, które mają zmienić sposób rozpoznawania sporów z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Projekt przewiduje rozszerzenie możliwości uchylania decyzji organu rentowego przez sąd i przekazywania spraw do ponownego rozpoznania przez ZUS.
Zgodnie z założeniami projektodawców zmiana ma przyspieszyć rozpoznawanie spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sąd będzie mógł uchylić decyzję ZUS m.in. wtedy, gdy została ona wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, a prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
W ocenie dr Katarzyny Kalaty proponowane rozwiązanie nie usuwa jednak podstawowego problemu systemowego.
„Jeżeli decyzja została wydana z istotnym naruszeniem przepisów postępowania, powinna zostać po prostu uchylona przez sąd. Strony postępowania – zarówno ubezpieczeni, jak i płatnicy składek – powinny być traktowane równo, a wadliwa decyzja organu nie powinna być „naprawiana” w kolejnych rundach postępowania administracyjnego” – wskazuje ekspertka.
Zdaniem dr Katarzyny Kalaty wprowadzenie modelu, w którym sąd przekazuje sprawę z wytycznymi do ponownego rozpoznania przez ZUS, może prowadzić do wielokrotnego „krążenia” spraw pomiędzy organem rentowym a sądem.
W praktyce może to oznaczać dalsze wydłużanie postępowań, które już dziś w wielu przypadkach trwają kilka lat.
Dlatego – jak podkreśla dr Kalata – zmiana przepisów powinna przede wszystkim zapewnić sądom możliwość uchylania każdej decyzji ZUS wydanej z rażącym naruszeniem procedury, niezależnie od tego, czy jej adresatem jest ubezpieczony czy płatnik składek. Tylko takie rozwiązanie zapewnia realną kontrolę sądową nad działaniami organu rentowego i gwarantuje równą ochronę procesową wszystkim uczestnikom postępowania.
