Na łamach portalu Gazeta Wyborcza – Wyborcza.biz ukazał się materiał dotyczący środków zgromadzonych na subkontach w ZUS, które po śmierci ubezpieczonych mogą zostać wypłacone osobom uprawnionym lub spadkobiercom.
Z danych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wynika, że w latach 2020–2024 zmarło ponad 42 tys. osób posiadających subkonto w ZUS, natomiast wypłat dokonano jedynie w ok. 8 tys. przypadków. Jednocześnie ponad 659 mln zł pozostaje niewypłacone wyłącznie z powodu braku wniosków.
W publikacji omówiono mechanizm funkcjonowania subkont ZUS oraz zasady dziedziczenia środków, które – w przeciwieństwie do składek zapisanych na głównym koncie w ZUS – mogą podlegać wypłacie po śmierci ubezpieczonego. Artykuł zwraca również uwagę na problem systemowego braku informacji kierowanej do osób potencjalnie uprawnionych.
W komentarzu dla Wyborcza.biz dr Katarzyna Kalata wskazała, że obecny problem nie wynika z braku podstaw prawnych do wypłaty środków, lecz z konstrukcji systemu informacyjnego: „wystarczające byłoby wprowadzenie np. automatycznego powiadomienia o istnieniu środków w sytuacjach, w których Zakład dysponuje danymi osób uprawnionych, oraz komunikatu kierowanego do najbliższych w innych przypadkach”.
Jak podkreślono w publikacji, obecnie realizacja prawa do środków z subkonta zależy przede wszystkim od wiedzy i aktywności obywateli. W praktyce wiele rodzin nie wie, że takie środki istnieją albo że po śmierci bliskiego należy złożyć odpowiedni wniosek do ZUS.
