30 września 2025 r. Sąd Najwyższy wydał uchwałę w składzie 7 sędziów (III PZP 6/24), która zmienia dotychczasową praktykę prawa pracy w Polsce. Orzeczono, że wszyscy pracownicy zatrudnieni na czas określony korzystają z zakazu wypowiedzenia umowy o pracę w okresie przedemerytalnym – niezależnie od tego, jak długo trwa ich umowa i kiedy ma się zakończyć. To oznacza, że również umowy terminowe zawarte na okres kończący się przed osiągnięciem wieku emerytalnego podlegają ochronie wynikającej z art. 39 Kodeksu pracy. Najnowsze orzeczenie SN dr Katarzyna Kalata skomentowała na łamach Dziennik Gazeta Prawna.
„Przyjęta przez Sąd Najwyższy wykładnia odrzuca dotychczasową zawężającą interpretację i rozszerza ochronę na wszystkie umowy terminowe. To istotny przełom w praktyce prawa pracy” – podkreśla dr Katarzyna Kalata.
Nowe podejście oznacza realne wzmocnienie pozycji starszych pracowników. W sytuacji, gdy rynek pracy w Polsce nadal charakteryzuje się dużym udziałem umów terminowych, osoby w wieku przedemerytalnym zyskują narzędzie chroniące ich przed nagłym rozwiązaniem stosunku pracy. Dzięki temu wzrasta ich stabilność zatrudnienia, co ma szczególne znaczenie dla osób zbliżających się do emerytury.
Jednocześnie dla pracodawców uchwała SN wiąże się z istotnym ograniczeniem swobody kadrowej. Jak zauważa dr Katarzyna Kalata: „Pracodawca, który zdecyduje się na zatrudnienie osoby w wieku przedemerytalnym na czas określony, będzie musiał się liczyć z tym, że nie zakończy swobodnie tej umowy przed upływem terminu, nawet z przyczyn ekonomicznych”.
Eksperci rynku pracy wskazują, że skutki wyroku mogą być paradoksalne. Z jednej strony ochrona pracowników została wzmocniona, z drugiej – firmy mogą stać się bardziej ostrożne w zatrudnianiu osób starszych. Pracodawcy, którzy będą mieli wybór między doświadczonym kandydatem objętym ochroną, a młodszą osobą, mogą wybierać tę drugą.
Dlatego – jak podkreśla dr Katarzyna Kalata – konieczne mogą być dalsze działania legislacyjne: „Z punktu widzenia systemowego rodzi to pytanie o interwencję ustawodawcy – tak, aby pogodzić funkcję ochronną prawa pracy z realiami funkcjonowania przedsiębiorstw”.
Podsumowując, uchwała Sądu Najwyższego wzmacnia sytuację starszych pracowników, ale jednocześnie stawia przed pracodawcami nowe wyzwania. Kluczowe staje się zatem poszukiwanie rozwiązań systemowych, które nie tylko zapewnią ochronę, lecz także stworzą zachęty do zatrudniania i utrzymywania w pracy osób w wieku przedemerytalnym.
